Süreç Temelli Terapi
(Process-Based Therapy)

Süreç Temelli Terapi (Process-Based Therapy – PBT), insanı “tanı” veya “etiket” üzerinden değil, onu yönlendiren psikolojik süreçler üzerinden anlamayı hedefleyen çağdaş bir terapi yaklaşımıdır. Bu model, depresyon, OKB ya da kaygı gibi tanılardan ziyade, bu sorunların altında işleyen ortak süreçlere — örneğin kaçınma, kontrol çabası, bilişsel birleşme, öz-odaklılık ya da değerlerden kopma gibi örüntülere — odaklanır.

PBT’nin temel amacı, kişiyi “semptomlarını ortadan kaldırmaya” değil, psikolojik esnekliğini artırmaya yönlendirmektir. Çünkü değişim, belirli bir protokole uymaktan değil, kişinin kendi bağlamında sürdürülebilir işlevsel değişiklikler yapabilmesinden doğar.

Bu yaklaşım, Acceptance and Commitment Therapy (Kabul ve Kararlılık Terapisi), bilişsel-davranışçı modeller, evrimsel bilim ve sistem teorisinden beslenir. Terapist, danışanın yaşamındaki işlevsel ilişkileri birlikte keşfeder ve hangi süreçlerin değişime aracılık ettiğini belirleyerek müdahaleyi bu özgün yapıya göre şekillendirir.

Kısacası, Süreç Temelli Terapi, “herkese aynı müdahale” anlayışını terk eder; her bireyin yaşamını anlamlı kılan süreçleri merkeze alır. Böylece terapi, tanılardan çok insanın kendisini konu edinir.