Yeme Bozuklukları
Klinik Psikolog Helin Göksu
Yeme Bozuklukları
Anoreksiya Nervoza
Anoreksiya Nervoza, kişinin beden algısını derinden bozan, kilo alma korkusunun ve kontrol ihtiyacının ön planda olduğu bir yeme bozukluğudur. Kişi genellikle “zayıflık” üzerinden bir güvenlik ve yeterlilik duygusu kurar; bu da yeme davranışının kısıtlanmasına, aşırı egzersize ya da ritüel niteliğinde beslenme alışkanlıklarına yol açar.
Anoreksiya’da çoğu zaman mesele “kilo” değildir — kişinin kendini yeterli, temiz, disiplinli ya da güçlü hissetme arayışı, bedeni kontrol etme çabasına dönüşür. Bu kontrol, görünürde düzen ve güç hissi verirken, zamanla zihni, bedeni ve sosyal yaşamı kuşatan bir kısıtlama döngüsü yaratır.
Terapi süreci, kişinin bedeniyle ve duygularıyla yeniden temas kurabilmesi için güvenli bir alan sağlar. Kabul ve Kararlılık Terapisi yaklaşımıyla, kişi yalnızca “yemeyi artırmayı” değil, kontrolün ötesinde bir yaşam inşa etmeyi öğrenir. Amaç, bedeni bir düşman olarak görmek yerine, yaşamı sürdüren bir ev olarak yeniden sahiplenmektir.
Bulimiya Nervoza
Anoreksiya Nervoza, kişinin beden algısını derinden bozan, kilo alma korkusunun ve kontrol ihtiyacının ön planda olduğu bir yeme bozukluğudur. Kişi genellikle “zayıflık” üzerinden bir güvenlik ve yeterlilik duygusu kurar; bu da yeme davranışının kısıtlanmasına, aşırı egzersize ya da ritüel niteliğinde beslenme alışkanlıklarına yol açar.
Anoreksiya’da çoğu zaman mesele “kilo” değildir — kişinin kendini yeterli, temiz, disiplinli ya da güçlü hissetme arayışı, bedeni kontrol etme çabasına dönüşür. Bu kontrol, görünürde düzen ve güç hissi verirken, zamanla zihni, bedeni ve sosyal yaşamı kuşatan bir kısıtlama döngüsü yaratır.
Terapi süreci, kişinin bedeniyle ve duygularıyla yeniden temas kurabilmesi için güvenli bir alan sağlar. Kabul ve Kararlılık Terapisi yaklaşımıyla, kişi yalnızca “yemeyi artırmayı” değil, kontrolün ötesinde bir yaşam inşa etmeyi öğrenir. Amaç, bedeni bir düşman olarak görmek yerine, yaşamı sürdüren bir ev olarak yeniden sahiplenmektir.
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu, kişinin kısa sürede fazla miktarda yiyecek tükettiği bir yeme bozukluğudur. Bu durum genellikle kişinin duygularıyla baş etme biçimi hâline gelir. Yeme atakları, çoğu zaman mutsuzluk, stres, yalnızlık, öfke, kaygı ya da boşluk hissiyle tetiklenir.
Bu bozuklukta yeme davranışı bir “kaçış” işlevi görür; kişi kısa süreli bir rahatlama yaşasa da sonrasında suçluluk, utanç ve pişmanlık hissiyle karşılaşır. Yeme davranışını kontrol etmeye çalıştıkça bu döngü daha da güçlenir.
Terapi, bu döngünün altında yatan duygusal ihtiyaçları fark etmeye ve yeme davranışına eşlik eden içsel konuşmaları yeniden düzenlemeye odaklanır. Kabul ve Kararlılık Terapisi, kişinin yeme davranışıyla değil, bu davranışı yönlendiren duygusal süreçlerle daha esnek bir ilişki kurmasına yardımcı olur. Böylece amaç “yemeyi kontrol etmek” değil, kişinin duygusal yaşamını yeniden düzenleyebilmesidir.